Lelystad behoort tot de beste Sociaal Vitaal gemeenten van Nederland
24 september 2026
Met Sociaal Vitaal heeft Sportbedrijf Lelystad goud in handen, blijkt uit cijfers van de Rijksuniversiteit Groningen. Lelystad staat bij de beste 5 gemeenten als het op de resultaten aankomt. Sociaal Vitaal is een beweegprogramma voor nog thuiswonende 65-plussers en in het bijzonder voor diegene die te maken hebben met beweegarmoede en eenzaamheid. De interventie bestaat uit een fitheidstest en een beweegprogramma.
Aanmeldingen
Sociaal Vitaal wordt in 23 gemeenten uitgevoerd en bestaat nu drie jaar in Lelystad. Gemiddeld doet ruim 40 procent van de benaderde inwoners in Lelystad mee aan de fitheidstesten; de één-na-hoogste opkomst in Nederland. De testen zijn op diverse momenten afgenomen in diverse wijken in Lelystad. De opkomst in Warande en Landtrekenwijk is procentueel gezien het hoogst, terwijl die het laagst ligt in het Stadshart en Karveel.
Ook als er gekeken wordt naar de verhouding doelgroep-deelnemers aan het beweegprogramma scoort Lelystad uitstekend. Ruim 20 procent van de inwoners binnen de beoogde doelgroep doet mee. Slechts twee andere gemeenten in Nederland scoren beter. Vooral in Lelystad Haven hebben procentueel gezien veel Bewoners meegedaan. In de Boswijk, Atol en Zuiderzeewijk, waar de eerste editie van Sociaal Vitaal plaatsvond, gaat dat een stuk minder op. Mogelijk door de destijds nog relatieve onbekende status van het project. Lelystad bereikt bovendien bijna 84 procent van de deelnemers in de doelgroep. Dat cijfer ligt boven het landelijk gemiddelde en levert onze stad op dat gebied een mooie 5e plaats op.
Neemt iemand deel aan de fitheidstesten, dan is de kans dat hij of zij doorstroomt naar Sociaal Vitaal groter dan dat niet gebeurt. Ook op dat gebied zijn er maar weinig plaatsen in Nederland die beter scoren.
Toename lichamelijke activiteit en afname eenzaamheid
Lelystad scoort dus geweldig als het gaat om de werving en doorstroming binnen Sociaal Vitaal. Natuurlijk geen garanties voor een toename van de vitaliteit en het succesvol tegengaan van eenzaamheid, maar de gemeten effecten zijn dat wel. Binnen alle wijken zien we een enorme toename van kracht en uithoudingsvermogen. Beenkracht, knijpkracht, uithoudingsvermogen en lichamelijke activiteit werden vooraf en na afloop van het traject gemeten. In sommige wijken is op bepaalde gebieden zelfs een gemiddelde toename van meer dan 50 procent te zien.
En ook als het gaat om het terugdringen van eenzaamheid niets dan positieve cijfers. Met een uitschieter in Lelystad Haven waar de eenzaamheid met bijna 50 procent is afgenomen. In alle Lelystadse wijken steken de cijfers boven het landelijk gemiddelde uit en Lelystad scoort op effecten een 3e plaats in Nederland.
Sportbedrijf borgt effecten door continuering beweeglessen
Sportbedrijf Lelystad vindt het belangrijk dat deze effecten niet alleen maar voor de korte termijn zijn. Daarom zetten wij volop in om de deelnemers na het traject in groepsverband door te laten sporten. Dat lukt uitstekend, want tot dusver zien wij alle deelnemers terug tijdens wekelijkse beweeglessen op verschillende locaties in de stad.
Binnen andere gemeenten is dat wel anders. Volgens Bewegingswetenschapper Mathieu de Greef, verbonden aan Rijksuniversiteit Groningen, komt dat vooral doordat het project in onze gemeente uitgevoerd wordt door een sportbedrijf: “Sociaal Vitaal wordt het vaakst binnen gemeenten ondergebracht bij sportverenigingen of welzijnsinstellingen. We zien dan vaak na het project deelnemers afhaken. Er worden geen lessen meer aangeboden, de leslocatie verandert, de kosten van de les stijgen of er staat iemand anders voor de groep. Allemaal redenen, waardoor deelnemers ermee stoppen. In Lelystad en nog een aantal andere gemeenten, ligt de organisatie van Sociaal Vitaal bij een sportbedrijf. Wat we daar zien is dat de continuering beter is geregeld. Alles blijft na het project hetzelfde, en juist dat vertrouwde geeft de deelnemers het zetje om ermee door te gaan.”
Grote groepen vitalere 65-plussers die daardoor langer zelfstandig thuis wonen en ook nog eens minder eenzaam zijn; Sociaal Vitaal doet in Lelystad exact waar het voor bedoeld is.